كد مطلب: 13369
تاريخ انتشار: 21 شهریور 1392 ساعت 22:55

مذاکرات مقدماتی برای تقسیم استان تهران

سیدحسین‌نقوی‌حسینی

تهران هم در جمع استان‌هایی قرار گرفت که باید منتظر تجزیه شدن باشد؛ بر اساس طرحی که هم اکنون در دست بررسی است قرار است استان تهران به سه استان مجزا تقسیم شود. تغییر جغرافیای سیاسی داخلی و تقسیم یک استان برای اولین بار نیست که در ایران رخ می‌دهد، اما قطعا تقسیم استان تهران به دلیل اینکه پایتخت کشور است. مساله‌ای به سادگی تقسیم دیگر استان‌ها نیست. سید حسین نقوی حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس می‌گوید مسئولان برای بهبود شرایط شهرستان‌های این استان تا کنون طرحی بهتر از این را نتوانسته‌اند ارائه دهند، هرچند اعتقاد دارد اگر طرح مناسب‌تری نیز ارائه شود از آن استقبال خواهد شد.

دلیل اینکه برخی از مسئولان به این نتیجه رسیده‌اند که استان تهران باید تقسیم شود چیست و این طرح در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

طرح تقسیم استان تهران طرح جدیدی نیست. قبلا هم با توجه به اینکه به نظر می‌رسید چنین اقدامی کمک به تمرکززدایی در این منطقه می‌کند، همین طرح مطرح بود. در مجلس هشتم هم بحث‌هایی پیرامون آن بود که البته به نتیجه عملی نرسید. اخیرا مجمع نمایندگان استان تهران موضوع را به شکل جدی‌تر برای رسیدگی در دستور کار خود قرار داده‌اند. همچنین ما مطلع هستیم که در برخی نهادهای امنیتی و سیاسی نیز این موضوع مطرح و حتی مذاکراتی هم با این محور انجام شده است.

مذاکره با کجا؟

با وزارت کشور و برخی دیگر از نهادها. البته اصل قضیه باید در وزارت کشور بررسی شود.

در کدام دوره این مذاکرات با وزارت کشور انجام شده است؟

در دوره وزارت کشور آقای نجار مساله مطرح بوده. اما در همین دوره جدید هم مجمع نمایندگان استان تهران مساله را با آقای رحمانی‌فضلی در میان گذاشته‌ایم و ایشان هم گفتند که بر اساس اطلاعاتشان قبلا هم این مساله مطرح بوده و خودشان در جریان قرار داشتند. البته هنوز این موضوع در مراحل اولیه خود قرار دارد و حتی مطالعات آن هم به شکل جدی آغاز نشده است. لذا برای اقدام نهایی به نظر من باید صبر داشت، چون به هر حال موضوع تقسیم استان تهران موضوع جدی و حساسی است.

چه دلیلی باعث شده تا مجمع نمایندگان استان و نهادهایی که شما فرمودید این مساله را پیگیری می‌کنند، به این نتیجه برسند که بهتر است استان تهران تقسیم شود؟

موضوع اصلی کمک به تمرکززدایی است. به هر حال الان با توجه به تمرکز جمعیت در استان تهران و البته مساحت کم آن، فشردگی رفت‌وآمد بسیار بالاست. ما روزانه چندین هزار سفر از شهرستان‌ها به شهر تهران داریم که اکثرا با هدف مراودات سیاسی و اقتصادی انجام می‌گیرد. دلیلش هم این است که این شهرستان‌ها در بسیاری از حوزه‌ها وابسته به تهران هستند و در خیلی از موارد امکان تصمیم‌گیری مستقل در آنها وجود ندارد. یعنی به هر حال وابستگی به تهران دارند که این وابستگی باعث ایجاد یک بوروکراسی کاذب شده است که هم وقت‌گیر است و هم انرژی را هدر می‌دهد. مثلا ما در یک ارزیابی متوجه شدیم که اگر شهرستان‌های استان تهران به شهر تهران در مقام مرکز استان وابسته نبودند چیزی حدود 60 تا 65 درصد سفرهای جاده‌ای بین این شهرستان‌ها تا تهران کاهش می‌یافت. این اصلا رقم کمی نیست. این سفرها وقت و انرژی و منابع ما را هدر می‌دهند و البته خطرآفرین هم هستند.

یعنی برای حل این مشکلات هیچ راهی جز تقسیم استان تهران وجود ندارد؟ به هر حال استان تهران به لحاظ مساحت بسیار محدود است و استان‌های جدید شاید اصلا نتوانند به دلیل مساحت بسیار محدود چندان موفق باشند.

ما اصرار صددرصدی بر این طرح نداریم و اگر طرح بهتری برای فائق شدن بر مشکلات ارائه شود قطعا از آن استقبال خواهیم کرد اما این مساله مساحت محدود را اصلا به عنوان یک مشکل نمی‌بینیم. شما کشوری مثل ترکیه را نگاه کنید که مساحتی تقریبا برابر مساحت ما را دارد اما بیش از دو برابر کشور ما، یعنی بیش از 70 استان دارد. با این وضعیت خودش را هم اداره می‌کند.

اما در ترکیه تمرکز جمعیت به دلیل وضعیت آب و هوایی مانند ایران نیست. آنجا روستاها و مناطق روستایی فعالی دارد که جمعیت را در کشور پخش کرده‌اند، نه اینکه مثل ایران تراکم جمعیت به سمت شهرها باشد.

مساله ما فقط همین بحث تمرکز زدایی نیست. ما هم قرار نیست بشویم مثل ترکیه، این فقط یک مثال بود. الان یک سلسله مشکلاتی در استان تهران وجود دارد که باید دیر یا زود رفع و رجوع شود. مثلا شاید بتوانیم موضوع وابستگی اداری شهرستان‌ها به تهران را با سازوکارهایی حل کنیم اما با موضوع اشتغال می‌خواهیم چه کنیم؟ در استان تهران از فاصله 120 کیلومتری از شهر تهران استقرار صنایع ممنوع است. خب این وضعیت باعث می‌شود در شهرستان‌ها مشکلات اشتغال و در پی آن معضلات اجتماعی، فرهنگی و هویتی به وجود بیاید.

خب چرا این مشکلات را در حوزه تقنینی رفع نمی‌کنید؟ یعنی تنها راهش تقسیم استان است؟

من نمی‌گویم تنها راهش این است، راهی که ما به آن رسیده‌ایم فعلا این است. مثلا اداره کل ورزش استان تهران باید 15 میلیون نفر را پوشش دهد و یک اداره کل مشابه در استان سمنان باید پوشش‌دهنده نیاز 600 هزار نفر باشد. در حالی که ساختارهای آنها با هم برابر است. معلوم است در این حالت امکانات و توانمندی‌های اداره کل تهران در همان پایتخت متمرکز می‌شود. چون تمام امکانات کشور در پایتخت متمرکز شده‌اند. این اداره کل اگر بتواند همان باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس را مدیریت کند، شاهکار کرده. در بقیه حوزه‌ها هم وضع همین است، در صنایع و معادن، در کشاورزی، در آموزش عالی و... این مسائل با قوانین جدید خیلی نمی‌توانند حل شوند. چون به هر حال ما قانون را باید برای تمام کشور بنویسیم. اگر بیاییم یک قانون یا مجموعه قوانین جدید برای تهران تدوین کنیم، نمی‌دانیم باید با بقیه مناطق چه کنیم. چون مشکلات استان تهران فقط مربوط به این استان است و مشابهی در دیگر نقاط کشور ندارد. به همین دلیل بهتر دیدیم که با همان شیوه‌ای که در قبال دیگر استان‌ها عمل کردیم، وارد کار برای بهبود شرایط استان تهران شویم.

تجربه جاهای دیگر در این زمینه موفق بوده است؟

در همین استان تهران قبلا در منطقه ورامین، پیشوا و قرچک تنها یک فرمانداری بود که 800 هزار نفر را پوشش می‌داد. بعدا این شد سه فرمانداری مجزا که سه بودجه جدا و سه مدیریت جدا داشت و این مساله باعث شد تا امکان کنترل مسائل بیشتر شود. وقتی هویت مناطق به لحاظ سیاسی و اقتصادی مستقل باشد دیگر منتظر دستور یا تصمیم جای دیگر نیستند و خودشان تصمیم می‌گیرند و این باعث می‌شود تا کارها سریعتر انجام شوند.

آخرین اخبار